Spis treści
20 lipca 2026 r. wchodzą w życie pierwsze zmiany w programie „Czyste Powietrze”. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zapowiada wyższe dopłaty do wybranych prac termomodernizacyjnych, skrócenie wymaganego okresu posiadania nieruchomości oraz wydłużenie czasu na rozliczenie zaliczki. Dla kogo te zmiany są najkorzystniejsze i co trzeba zrobić, by z nich skorzystać? Przyglądamy się szczegółom.
Krótszy staż własności - łatwiej dla nowych właścicieli
Dotychczas, aby ubiegać się o dotację w ramach „Czystego Powietrza”, trzeba było udowodnić, że jest się właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez minimum trzy lata (z wyjątkiem spadków). Jak podaje NFOŚiGW, wymóg ten miał ograniczyć sztuczne dzielenie nieruchomości i uniemożliwić sytuację, w której jeden właściciel otrzymywał dotacje na kilka domów.
Od 20 lipca zasada ta ulega złagodzeniu. Wymagany okres posiadania nieruchomości skraca się z trzech lat do jednego roku - informuje źródło. Co więcej, poszerzono katalog wyjątków. Z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele od co najmniej roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków.
To dobra wiadomość dla osób, które niedawno kupiły stary dom wymagający termomodernizacji. Wcześniej musiały czekać trzy lata, teraz - jeśli spełnią pozostałe warunki - będą mogły złożyć wniosek znacznie szybciej.
Wyższe dopłaty do termomodernizacji - konkretne kwoty
NFOŚiGW podnosi o 10 proc. limity wsparcia dla wybranych prac termomodernizacyjnych. Jak zaznacza wiceprezes Funduszu Robert Gajda, nowe maksymalne jednostkowe kwoty dotacji zostały już określone. Oto one:
- Ocieplenie stropów/poddaszy: 88 zł/m² (podstawowy poziom dofinansowania do 40 proc. kosztów), 154 zł/m² (podwyższony do 70 proc.), 220 zł/m² (najwyższy do 100 proc.).
- Ocieplenie podłóg: odpowiednio 66 zł/m², 116 zł/m², 165 zł/m².
- Ocieplenie ścian: 110 zł/m², 193 zł/m², 275 zł/m².
- Stolarka okienna: 528 zł, 924 zł, 1320 zł (za sztukę?).
- Stolarka drzwiowa: 1,1 tys. zł, 1925 zł, 2750 zł.
- Bramy garażowe: 660 zł, 1155 zł, 1650 zł.
Ważne: jak podkreśla NFOŚiGW, całkowity limit dotacji na termomodernizację nie uległ zmianie. Podniesiono jedynie stawki jednostkowe dla poszczególnych rodzajów prac. Oznacza to, że przy tych samych kosztach kwalifikowanych można otrzymać wyższe dofinansowanie, ale tylko do wysokości określonej w programie.
Wiceprezes Gajda zapewnił, że w przypadku sytuacji kryzysowej na rynku lub wysokiej inflacji Fundusz będzie gotowy dalej waloryzować te koszty.
Więcej czasu na rozliczenie i nowe zasady dla ogrzewania
Uczestnicy programu korzystający z prefinansowania (zaliczki) zyskają więcej czasu na realizację prac. Termin wydłużono ze 120 do 180 dni. Co ważne, z tej opcji będą mogli skorzystać także ci, którzy mają już podpisane umowy (od 31 marca 2025 r.) - w takim przypadku konieczna będzie jednak zmiana zawartej umowy.
Zmianie ulegają również zasady dotyczące dokumentowania trwałego odłączenia starego źródła ciepła. Dotychczas mogli to robić tylko mistrzowie kominiarscy. Od 20 lipca będą mogli to również specjaliści posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane. NFOŚiGW tłumaczy, że ma to przyspieszyć rozliczenie inwestycji i uzyskanie dotacji.
Program stopniowo odchodzi też od dofinansowania ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Do końca 2026 r. obowiązywać będzie okres przejściowy. O kwalifikacji do wsparcia w tym zakresie ma decydować data wystawienia faktury zaliczkowej.
Bon na audyt - w drugiej połowie roku
Program „Czyste Powietrze” przewiduje konieczność przeprowadzenia audytu energetycznego budynku przed termomodernizacją oraz przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu. Aby ułatwić beneficjentom sfinansowanie audytu, NFOŚiGW zapowiedział wprowadzenie tzw. bonu na audyt.
Prezes Funduszu Dorota Zawadzka-Stępniak poinformowała, że bon na audyt miałby się pojawić w drugiej połowie roku. Fundusz chciałby, aby z bonu można było sfinansować audyt energetyczny za pośrednictwem operatorów gminnych. Wiceprezes Gajda dodał, że pomysł ten będzie nadal konsultowany z samorządami. Obecnie ponad 1,4 tys. gmin (z ok. 2,5 tys. w Polsce) jest w programie operatorskim.
Na razie nie wiadomo, jakie będą dokładne zasady przyznawania bonu ani jego wysokość. NFOŚiGW prowadzi konsultacje, tłumacząc przedłużenie dużą liczbą pytań i chęcią dopracowania nowych przepisów.
Co dalej? Plany na 2027 rok
Jesienią 2026 r. odbędą się rozmowy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) na temat kolejnych zmian w programie. EBI sprawuje pieczę nad Funduszem Modernizacyjnym, z którego finansowane jest „Czyste Powietrze”. Wynegocjowane zmiany miałyby zacząć obowiązywać w 2027 r.
Jednym z pomysłów jest to, by beneficjent programu nie musiał wykonywać pełnej czy pogłębionej termomodernizacji, wynikającej z audytu energetycznego budynku. To mogłoby znacznie uprościć i przyspieszyć realizację inwestycji, choć - jak zastrzega Fundusz - wymaga to zgody EBI.
Dotychczas w programie zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, z czego zakończono ponad 645 tys. Wypłacono prawie 22 mld zł, z tego ponad połowę w ostatnich dwóch latach. Od końca marca 2025 r., czyli od nowej edycji, przyjęto 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów na 3,3 mld zł. Obecny program z budżetem 10 mld zł finansowany jest ze środków Funduszu Modernizacyjnego.
Podsumowanie: co możesz zrobić?
Jeśli planujesz termomodernizację domu i zastanawiasz się nad skorzystaniem z „Czystego Powietrza”, nowe przepisy mogą być dla ciebie korzystne. Przede wszystkim:
- Sprawdź, czy spełniasz warunek stażu własności - od 20 lipca wystarczy rok (lub mniej, jeśli nabyłeś nieruchomość od rodziców/dziadków).
- Porównaj nowe stawki dotacji - wyższe dopłaty do ocieplenia i stolarki mogą znacząco obniżyć koszty inwestycji.
- Pamiętaj o wydłużonym terminie na rozliczenie zaliczki - masz teraz 180 dni zamiast 120.
- Śledź informacje o bonie na audyt - jeśli pojawi się w drugiej połowie roku, może pokryć koszt obowiązkowego audytu energetycznego.
Pamiętaj jednak, że szczegółowe warunki przyznania dotacji zależą od twojej indywidualnej sytuacji (dochody, stan techniczny budynku, rodzaj planowanych prac). Przed złożeniem wniosku warto skonsultować się z doradcą energetycznym lub operatorem gminnym. Źródła: serwis finansowy, Business Insider Polska.
Źródła:
