Spis treści
Od 20 lipca 2026 roku weszły w życie zmiany w rządowym programie „Czyste Powietrze”. Jak informuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, podniesiono limity dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne o 10%, wydłużono czas na realizację inwestycji objętych prefinansowaniem oraz rozszerzono katalog osób, które mogą łatwiej uzyskać dofinansowanie. To dobra wiadomość dla właścicieli domów jednorodzinnych, którzy planują wymianę źródła ciepła lub ocieplenie budynku - zwłaszcza tych, którzy niedawno nabyli nieruchomość.
Co dokładnie się zmienia?
Najważniejszą nowością jest podwyższenie maksymalnych kwot dotacji na ocieplenie przegród budowlanych, wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Limity jednostkowe wzrosły o 10%. Oznacza to, że przy podstawowym poziomie dofinansowania za ocieplenie stropów i poddaszy można otrzymać do 88 zł za metr kwadratowy, przy podwyższonym - do 154 zł, a przy najwyższym - do 220 zł. Podobne podwyżki dotyczą ocieplenia podłóg, ścian oraz stolarki okiennej i drzwiowej. Maksymalna łączna kwota wsparcia na całą termomodernizację pozostaje jednak bez zmian i nadal wynosi do 83 tys. zł.
Kolejna zmiana dotyczy czasu na realizację inwestycji z prefinansowaniem. Beneficjenci zyskali dodatkowe 60 dni - termin wydłużono ze 120 do 180 dni. To istotne ułatwienie, szczególnie w przypadku prac uzależnionych od warunków pogodowych, jak w tym roku. Jak tłumaczy Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW, zrównano okres realizacji dla różnych źródeł finansowania, co upraszcza procedury.
Zmianie uległy także zasady dotyczące dokumentacji. Od teraz dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych mogą wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Ponadto wprowadzono możliwość przygotowywania roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie - to oszczędność czasu i papieru.
Kto zyska na nowych zasadach?
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie katalogu wyjątków od zasady, zgodnie z którą właściciel musi posiadać nieruchomość przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Teraz z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele posiadający co najmniej 50% udziałów w domu, otrzymanych od rodziców lub dziadków w drodze zakupu, darowizny albo umowy dożywocia - pod warunkiem że są właścicielami od co najmniej roku. Jak podkreśla ministerstwo, zmiana ma ułatwić termomodernizację rodzinnych domów wymagających modernizacji, które często przechodzą na nowych właścicieli w złym stanie technicznym.
To dobra informacja dla osób, które odziedziczyły stary dom lub kupiły go od rodziców i chcą go wyremontować. Dotychczas musiały czekać trzy lata, teraz wystarczy rok. Warto jednak pamiętać, że nadal obowiązują podstawowe warunki programu: wymagany jest audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej, a także system operatorów, którzy bezpłatnie pomagają w przygotowaniu i rozliczeniu inwestycji.
Jakie są limity i kwoty?
Program „Czyste Powietrze” funkcjonuje od 2018 roku. Do tej pory zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, zakończono ponad 645 tys. inwestycji, a beneficjentom wypłacono blisko 22 mld zł. Dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, tzw. kopciuchów. W nowej odsłonie programu, obowiązującej od 31 marca 2025 roku, złożono 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów o wartości 3,3 mld zł. Obecny budżet programu wynosi 10 mld zł i jest finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego.
Warto zwrócić uwagę, że od 1 stycznia 2027 roku program będzie wspierał wyłącznie pompy ciepła spośród elektrycznych źródeł ogrzewania. Do końca 2026 roku można jeszcze finansować inne urządzenia elektryczne, ale ich udział w programie jest marginalny (0,4%). To sygnał, że warto rozważyć inwestycję w pompę ciepła, jeśli planujemy wymianę źródła ciepła w najbliższym czasie.
Co z bonem na audyt energetyczny?
Przedstawiciele NFOŚiGW zapowiadają dalsze zmiany w programie. W drugiej połowie 2026 roku ma zostać wprowadzony bon na audyt energetyczny, który zapewni finansowanie audytu z góry, jeszcze przed złożeniem wniosku o dotację. Obecnie na audyt można uzyskać dofinansowanie do 100% kosztów netto, ale nie więcej niż 1200 zł, pod warunkiem że prace zostaną zrealizowane zgodnie z wybranym wariantem. Bon ma ułatwić dostęp do audytu osobom, które nie mają środków na jego sfinansowanie. Projekt jest konsultowany z samorządami - w programie operatorskim uczestniczy już ponad 1,4 tys. gmin.
Eksperci funduszu analizują także kwestię wkładu własnego beneficjentów. Nawet przy maksymalnym dofinansowaniu 170 tys. zł podatek VAT może wynieść około 12 tys. zł, co dla wielu osób jest kwotą zaporową. NFOŚiGW szuka źródeł finansowania tego podatku, licząc na wsparcie urzędów marszałkowskich w ramach uchwał antysmogowych.
Podsumowanie - co możesz zrobić?
Jeśli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego i planujesz termomodernizację, sprawdź, czy kwalifikujesz się do programu „Czyste Powietrze”. Nowe zasady od 20 lipca 2026 roku dają wyższe dotacje na ocieplenie i wymianę stolarki, więcej czasu na rozliczenie zaliczki oraz łatwiejszy dostęp dla osób, które niedawno nabyły nieruchomość od rodziny. Pamiętaj, że konieczny jest audyt energetyczny, a od 2027 roku program będzie wspierał głównie pompy ciepła. Warto skontaktować się z operatorem programu w swojej gminie - pomoc jest bezpłatna dla beneficjentów najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania. Nie zwlekaj: nabory trwają, a budżet programu jest ograniczony.
Źródła:
